Ministarstvo pravde Crne Gore primilo je 15. jula zahtjev nadležnih organa Sjedinjenih Američkih Država za izručenje iranskog državljanina Amira Baratija.

To je potvrđeno za Radio Slobodna Evropa (RSE) iz tog ministarstva.

Advokatica Milena Knežević, koja brani Baratija, ranije je potvrdila da se on nalazi u ekstradicionom pritvoru u Crnoj Gori. SAD ga terete za učešće u masovnim sajber napadima kojima je, prema američkim navodima, pričinjena šteta veća od 3,4 milijarde dolara, a koji su navodno izvođeni u korist Iranske revolucionarne garde (IRGC).

Iz Ambasade SAD u Podgorici 20. jula saopštili su da ne mogu da podijele detalje o ovom slučaju.

Barati se, prema dostupnim informacijama, našao u pritvoru nakon saradnje crnogorske policije sa američkim Federalnim istražnim biroom (FBI).

Američke vlasti terete ga za učešće u hakerskim napadima na najmanje 150 američkih univerziteta, kao i za krađu povjerljivih podataka i intelektualne svojine.

Advokatica Milena Knežević ranije je navela da Barati nije državljanin Crne Gore, kao i da nema odobren privremeni ili stalni boravak u zemlji.

Prema policijskim navodima, Barati posjeduje iransko i tursko državljanstvo. Njegovo ime, međutim, nije navedeno u ranije objavljenim američkim optužnicama za sajber kriminal.

Sličnosti sa slučajem „Mabna grupe“

Navodi koje je objavila crnogorska policija sadrže elemente slične slučaju koji su SAD 2018. godine pokrenule protiv takozvane „Mabna grupe“.

Teheranski Mabna institut i devet iranskih državljana optuženi su da su u ime IRGC-a napali više od 320 univerziteta širom svijeta, od kojih oko 144 u SAD.

U toj optužnici takođe se pominje šteta od 3,4 milijarde dolara – isti iznos koji se navodi i u slučaju Baratija.

Nijedan od devet tada optuženih iranskih državljana nije uhapšen i osuđen, a američki tužioci naveli su da su nedostupni pravosuđu.

Kako izgleda postupak izručenja?

Prema novom zakonu usvojenom 2026. godine, ekstradicioni pritvor može trajati do konačne odluke o izručenju, dok je ranije bio vremenski ograničen.

Država koja traži izručenje ima rok od 40 dana da dostavi formalnu zamolnicu. Dokumentacija se diplomatskim putem dostavlja Ministarstvu pravde Crne Gore, koje je potom prosljeđuje nadležnom sudu.

Sud razmatra da li su ispunjeni uslovi za izručenje, uključujući pitanja državljanstva, mogućeg političkog, vjerskog ili rasnog progona, kršenja ljudskih prava ili rizika od izricanja smrtne kazne.

Prvostepenu odluku donosi vijeće od troje sudija, nakon čega se predmet po službenoj dužnosti šalje Apelacionom sudu. Nakon pravosnažne sudske odluke, konačnu odluku o izručenju donosi ministar pravde Crne Gore.

Paralelno sa ekstradicionim postupkom moguće je pokrenuti i postupak za dobijanje azila, što može odložiti izručenje do odluke o međunarodnoj zaštiti.

Crna Gora i SAD nemaju formalni bilateralni ugovor o ekstradiciji, ali su proteklih godina razvile praksu saradnje u ovoj oblasti.

Jedan od najpoznatijih primjera je južnokorejski državljanin Do Kvon, koji je uhapšen u Crnoj Gori u martu 2023. godine, a Sjedinjenim Američkim Državama izručen u decembru 2024. godine.

Bonus video:

Napad N1, Hrvata i blokadera iz Srbije na Vučića jer ne dozvoljava novu Oluju!