Nakon brutalnog bombardovanja Beograda 6. aprila 1941. godine i početka njemačke invazije na Kraljevinu Jugoslaviju, pripadnici jugoslovenskog Kraljevskog vazduhoplovstva pokušali su da pruže otpor daleko nadmoćnijem neprijatelju.

U atmosferi vojnog rasula i prekida komunikacija sa komandom, grupa pilota donijela je odluku koja će ostati upisana u istoriju aprilskog rata - da izvrši odmazdu bombardovanjem ciljeva na teritoriji nacističke Njemačke i Austrije.

Poletanje sa aerodroma Rovine

Prema istorijskim zapisima, avioni su poletjeli sa aerodroma Rovine, na prostoru današnje Nove Topole kod Banjaluke.

Piloti su ranije imali dogovor da, u slučaju prekida veze sa komandom u Zemunu, samostalno krenu u akciju protiv neprijateljskih ciljeva.

Upravo to se i dogodilo nakon početka njemačkog napada na Jugoslaviju.

Bombardovanje Graca

Kao cilj izabrano je željezničko i transportno čvorište u Gracu, gradu u tadašnjoj Austriji, koja je bila pod kontrolom nacističke Njemačke.

Napad je izveden u veoma teškim uslovima, uz ograničene resurse i gotovo bez realnih šansi da promijeni tok rata, ali je imao snažan simbolički značaj.

Tako su jugoslovenski, odnosno srpski piloti postali među prvima koji su tokom aprilskog rata bombardovali teritoriju pod kontrolom Trećeg rajha.

Simbol otpora i prkosa

Iako je Kraljevina Jugoslavija ubrzo kapitulirala pod udarima sila Osovine, akcija bombardovanja Graca ostala je simbol vojnog prkosa i pokušaja otpora u gotovo bezizlaznim okolnostima.

U srpskom istorijskom pamćenju april 1941. godine često se vezuje upravo za taj osjećaj nepristajanja na bezuslovnu predaju i pokušaj da se, uprkos svemu, odgovori na napad nacističke sile.

Malo poznata stranica istorije

O događajima iz aprila 1941. i ulozi jugoslovenskih pilota dugo se govorilo znatno manje nego o kasnijim ratnim operacijama i pokretima otpora.

Ipak, priča o bombardovanju Graca i danas ostaje jedna od manje poznatih, ali upečatljivih epizoda iz prvih dana rata na prostoru tadašnje Jugoslavije.

Pogled.me/Miroslav Zavidović

Bonus video: